Maurus Servius Honoratus über die Rituale beim Kriegsbeginn
Quellentexte zum Thema 'bellum iustum bei den Römern'
Maurus Servius Honoratus über die Rituale beim Kriegsbeginn
"principium pugnae": hoc de Romana sollemnitate tractum est. cum enim volebant bellum indicere, pater patratus, hoc est princeps fetialium, proficiscebatur ad hostium fines, et praefatus quaedam sollemnia, clara voce dicebat se bellum indicere propter certas causas, aut quia socios laeserant, aut quia nec abrepta animalia nec obnoxios redderent. | sollemnitas: der feierliche Ritus pater patratus: Bezeichnung des Leiters der Fetialen-Priester. Die Herkunft bzw. Bedeutung des Wortes ist unbekannt, daher sollte es mit 'pater patratus' übersetzt werden. Die Aufgaben des pater patratus werden auch von Livius beschrieben; vgl. Livius, Ab urbe condita 1, 24 und 1; 32 in dieser Textsammlung. fetiales: die Fetialen-Priester; siehe vorangehende Anmerkung. praefatus: Partizip Perfekt (mit aktiver Bedeutung) von praefari: laut vortragen sollemnis: feierlich; hier ist mit 'sollemnia' etwa 'feierliche Sprüche' gemeint. laedere: verletzen, angreifen abripere, abripio, abrepi, abreptum: stehlen, wegnehmen obnoxius (von nocere): der Straffällige |
|---|---|
et haec clarigatio dicebatur a claritate vocis. post quam clarigationem hasta in eorum fines missa indicabatur iam pugnae principium. | clarigatio: die Forderung post quam: Hier liegt nicht die Subjunktion postquam vor, sondern 'quam' ist ein Relativpronomen im relativischen Satzanschluss. hasta: die Lanze |
post tertium autem et tricesimum diem, quam res repetissent ab hostibus, fetiales hastam mittebant. | post ... quam: die Subjunktion 'postquam' wird hier aufgeteilt, d.h. das Wort 'post' ist in den Nebensatz zu ziehen (so genannte Tmesis). repetissent ~ repetivissent |
|---|---|
denique cum Pyrrhi temporibus adversum transmarinum hostem bellum Romani gesturi essent nec invenirent locum, ubi hanc sollemnitatem per fetiales indicendi belli celebrarent, dederunt operam, ut unus de Pyrrhi militibus caperetur, quem fecerunt in circo Flaminio locum emere, ut quasi in hostili loco ius belli indicendi implerent. | transmarinus: von jenseits des Meeres operam dare: sich Mühe geben hostilis: feindlich |
denique in eo loco ante aedem Bellonae consecrata est columna. Varro in Caleno ita ait: "duces cum primum hostilem agrum introituri erant, ominis causa prius hastam in eum agrum mittebant, ut castris locum caperent". | Bellona: römische Göttin des Krieges Varro: M. Terentius Varro, römischer Autor (116 v. Chr. bis 27 v. Chr.), der Bücher zu verschiedenen Themen schrieb, z.B. über die Landwirtschaft, über Sprachgeschichte und über die römische Geschichte. Seine Schrift 'Calenus' ist verloren gegangen. |