Cicero, De officiis 3, 1 – 4: Einleitung ins 3. Buch
Cicero, De Officiis |
|---|
Zum Inhalt
solēre, soleō, solitus sum (+ Inf.; Semideponens solitum: ergänze esse. Die Struktur des Satzbaus wird in dem Feld unterhalb des Satzes erklärt (Mit einem Klick auf das +-Zeichen) |
|---|
P. Scipionem, Marce fili, eum, qui primus Africanus appellatus est, dicere solitum scripsit Cato, qui fuit eius fere aequalis, numquam se minus otiosum esse, quam cum otiosus, nec minus solum, quam cum solus esset. Sie können Subjekt und Prädikat (Cato scripsit) auch so angeben: Mein Sohn Marcus, P. Scipio war gewohnt (wie Cato, ungefähr sein Zeitgenosse, schrieb) ... |
|---|
Magnifica vero vox et magno viro ac sapiente digna, quaedeclarat illum (AcI: abhängig von declarat) et in otio de negotiis cogitare et in solitudine secum loqui solitum [esse](Infinitiv des AcI), ut neque cessaret umquam et interdum colloquio alterius non egeret.
|
|---|
Ita duae res, quae languorem afferunt ceteris, illum acuebant, otium et solitudo. Vellem nobis hoc idem vere dicere liceret; sed si minus imitatione tantam ingenii praestantiam consequi possumus, voluntate certe proxime accedimus. Nam eta re publica forensibusque negotiis armis impiis vique prohibiti (Partizipialgruppe) otium persequimur, et ob eam causam urbe relicta(Abl. abs.)rura peragrantes (Partizipialgruppe) saepe soli sumus. |
|---|
otium sibi sumere coetus, coetūs, m. |
|---|
comparanda non est: prädikatives Gerundivum mit Verneinung: ... darf nicht verglichen werden ... coetu ... frequentia: Ablativi separativi (Ablativ der Trennung) |
|---|
studium, studiī, n. cōnstituere, cōnstituō, cōnstituī, cōnstitūtum |
|---|
iūdicium, iūdiciī, n. cūria, cūriae, f. |
|---|
Extincto enim senatu (Ablativus absolutus) deletisque iudiciis (Ablativus absolutus) quid est, quod dignum nobis aut in curia aut in foro agere possimus? |
|---|
in maxima celebritate: mitten unter den Menschen quondam: früher, einst conspectus, conspectūs, m. |
|---|
Ita qui [„Wir, die wir“ – qui bezieht sich auf das Subjekt von vixerimus] in maxima celebritate atque in oculis civium quondam vixerimus, nunc fugientes conspectum sceleratorum (Partizipialgruppe), quibus omnia redundant, abdimus nos, quantum licet, et saepe soli sumus. |
|---|
Sed quia sic ab hominibus doctis accepimus (AcI) non solumex malis eligere minima oportere, sed etiam excerpere ex his ipsis, si quid inesset boni [inesset: der Konjunktiv Imperfekt steht nicht, um einen Irrealis anzuzeigen, sondern weil er von einem AcI abhängt (d. h. eine fremde Meinung wiedergibt). Übersetzen Sie also mit dem Indikativ!], propterea et otio fruor, non illo quidem, quo debeat is [ergänze: frui], qui quondam peperisset otium civitati, nec eam solitudinem languere patior, quam [Relativpronomen] mihi adfert necessitas, non voluntas. |
|---|
quamquam: dennoch |
|---|
Nulla enim eius ingenii monumenta mandata litteris, nullum opus otii, nullum solitudinis munus extat. Ex quo [Relativischer Satzanschluss] intellegi [von intellegi hängt ein AcI ab] debet illum (gemeint ist Scipio) mentis agitatione investigationeque earum rerum, quas cogitando consequebatur, necotiosumnecsolum umquam fuisse (AcI). |
|---|
Nos autem, qui non tantum roboris habemus, ut cogitatione tacita a solitudine abstrahamur, ad hanc scribendi operam omne studium curamque convertimus. Itaque plura [Akk. Pl.!] brevi tempore (Ablativus temporis) eversa [re publica] (Ablativus absolutus) quam multis annis (Abl. temporis) stante re publica (Ablativus absolutus) scripsimus. |
|---|


