Cicero, De finibus 1,1-11 (in Auszügen): Einleitung
Lateinische BibliothekM. Tullius Cicero, De finibus bonorum et malorum: Über das höchste Gut und das schlimmste Übel |
|---|
De finibus 1, 1 – 11: Über das Philosophieren in lateinischer Sprache
Hinweise zu diesem Text
Grammatikthemen
Andere Dateiformate
Erläuterungen
Zum Inhalt
De finibus 1, 1: Verschiedene Haltungen zur Philosophie
Non eram nescius, Brute, cum ea, quae summis ingeniis exquisitaque doctrina philosophi Graeco sermone tractavissent, Latinis litteris mandaremus, fore ut hic noster labor in varias reprehensiones incurreret. Satzbau: fore ist der Infinitiv des AcI, der von dem Prädikat non eram nescius abhängt. In diesem AcI tritt der ut-Satz an die Stelle des Akkusativs. ![]() |
|---|
quīdam: gewisse Leute nōn admodum: nicht gänzlich displicēre: missfallen |
|---|
Quidam autem non tam id reprehendunt, si remissius agatur, sed tantum studium tamque multam operam ponendam [esse] in eo non arbitrantur. Von arbitrantur hängt ein AcI ab, der wiederum eine nd-Konstruktion enthält (Gerundivum). ![]() |
|---|
contemnentēs ist mit homines kongruent. Dieses Partizip kann man mit einem Relativsatz übersetzen. In Graecis legendis: Zu Graecis ist wiederum litteris zu ergänzen. |
|---|
Erunt etiam, et ii quidem eruditi Graecis litteris, contemnentes Latinas, qui se dicant in Graecis legendis operam malle consumere. contemnentes: Partizip Präsens, bezogen auf das Subjekt des Prädikats erunt. se dicant: von dicant ist ein AcI abhängig (siehe Schaubild).
|
|---|
vor genus hoc ist et qui zu ergänzen: Der Relativsatz, der mit qui me beginnt, wird hier weitergeführt. persōnae ... dignitātis: Genitiv der Eigentümlichkeit. est m. Gen. hier: es ist jdm./einer Sache angemessen suspicor futuros: AcI. Zu ergänzen ist esse. |
|---|
Postremo aliquos futuros suspicor, qui me ad alias litteras vocent, genus hoc scribendi, etsi sit elegans, personae tamen et dignitatis esse negent. Von negent ist ein AcI abhängig.
|
|---|
1, 4: Der Wert der lateinischen Literatur
satis facere: es jemandem rechtmachen |
|---|
Iis igitur est difficilius satis facere, qui se Latina scripta dicunt contemnere span>.![]() |
|---|
In quibus hoc primum est, in quo admirer, cur in gravissimis rebus non delectet eos sermo patrius, cum idem fabellas Latinas ad verbum e Graecis expressas non inviti legant. Das PPP expressas kann mit einem Relativsatz übersetzt werden. ![]() |
|---|
nostra: unsere (d. h. die römische) Literatur Utinam in nemore (Wenn doch im Wald...): Cicero zitiert hier einen Vers aus der Tragödie Medea des römischen Dichters Ennius. hoc idem Graecum: dasselbe in griechischer Sprache; gemeint ist die Tragödie „Medea“ des griechischen Dichters Euripides. quae ... haec: Nom. Pl. neutrum. Übersetze: was ..., das ... Latīnē: auf lateinisch |
|---|
Mihi quidem nulli satis eruditi videntur, quibus nostra ignota sunt. An „Utinam ne in nemore . . . “ nihilo minus legimus quam hoc idem Graecum, quae autem de bene beateque vivendo a Platone disputata sunt, haec explicari non placebit Latine? Quid? non placēbit explicārī: Der passivische Infinitiv kann im Deutschen nicht wiedergegeben werden. Übersetze: das ... zu erläutern wird auf Ablehnung stoßen? |
|---|
interprēs, interprētis, m.: mūnere fungī quid habent, cur (mit indir. Fragesetz): welchen Grund haben sie, weshalb/dass sie... |
|---|
Si nos non interpretum fungimur munere, sed tuemur ea, quae dicta sunt ab iis, quos probamus, eisque nostrum iudicium et nostrum scribendi ordinem adiungimus, quid habent, cur Graeca anteponant iis, quae et splendide dicta sint neque sint conversa de Graecis? |
|---|
1, 11: Zusammenfassung des Thema von De finibus
scripta multa sunt: ergänze a nobis („von mir“) sīc ut: wie nemini: Dativus auctoris statt dem üblichen a nullo. Übersetze also: ... so dass niemand von unseren Leuten (d. h. den römischen Autoren) mehr geschrieben hat (gemeint ist: als ich, Cicero). |
|---|
Qui autem alia malunt scribi a nobis, aequi esse debent, quod et scripta multa sunt, sic ut plura nemini e nostris, et scribentur fortasse plura, si vita suppetet; ![]() |
|---|
litterīs mandāre assuēscere, assuēscō, assuēvī, assuētum potior: besser |
|---|
qui diligenter haec, quae de philosophia litteris mandamus, legere assueverit, iudicabit nulla ad legendum his esse potiora. |
|---|
Quid est enim in vita tantopere quaerendum quam cum omnia in philosophia, tum id, quod his libris quaeritur, (a) qui sit finis, quid extremum, quid ultimum, quo sint omnia vivendi recteque faciendi consilia referenda, (b) quid sequatur natura ut summum ex rebus expetendis, (c) quid fugiat ut extremum malorum? nd-Konstruktionen: |
|---|
dissēnsiō, dissēnsiōnis, f. aliēnum (mit Gen.): fremd, unangemessen (für). Das, was unangemessen sein könnte, ist in dem Infinitiv exquirere ausgedrückt. |
|---|
Qua de re est inter doctissimos summa dissensio. Quis ergo alienum putet eius esse dignitatis, quam mihi quisque tribuat, exquirere, quid in omni munere vitae optimum et verissimum sit?
|
|---|







