Cicero, De finibus bonorum et malorum 1, 42: Verteidigung Epikurs

 

Lateinische Bibliothek

M. Tullius Cicero, De finibus bonorum et malorum

De finibus bonorum et malorum 1, 42 - 43

Die Philosophie Epikurs bezieht alles Handeln auf Lust und Schmerz und kann so irrationale Angst und Sorge beseitigen.

Im ersten Buch lässt Cicero den Epikureer Torquatus zu Wort kommen.

Download: PDF - Word (.docx) - OpenOffice-Writer

Erklärung zu den Übersetzungshilfen

Ein Klick auf das Tabellensymbol hinter einer Wortangabe öffnet die passende Deklinations- oder Konjugationstabelle.

Vorbereitung der Übersetzung

Grammatikthemen: AcI (Grammatikhilfen), Gerundivkonstruktionen (Grammatikhilfen).

Der Text ist vereinfacht; die Originalfassung kann man bei der Bibliothek  Fremdes Angebot: PHI Latin Texts (öffnet in neuem Tab) nachlesen.

Lateinischer Text mit Übersetzungshilfen

Text

Übersetzungshilfen

De finibus 1, 42.

Praeterea initia et appetendi et refugiendi et omnino rerum gerendarum proficiscuntur aut a voluptate aut a dolore.

proficīscī ab aliqua re: mit etwas beginnen

res gerendae: die Taten

Quod cum ita sit, perspicuum est omnes rectas res atque laudabiles eo referri, ut cum voluptate vivatur.

perspicuum : offenkundig

eō referrī, ut : dorthin / auf das Ziel ausgerichtet sein, dass

Quoniam autem id est vel summum bonorum vel ultimum vel extremum – quod Graeci τέλος (telos) nominant –, quod ipsum nullam ad aliam rem, ad id autem res referuntur omnes, fatendum est summum esse bonum iucunde vivere.

referrī : siehe Anmerkung zum vorangehenden Satz

telos (τέλος; griechisch): das Ziel

Illi autem, qui id in una virtute ponunt et splendore nominis capti non intellegunt, quid natura postulet, errore maximo liberabuntur, si Epicurum audire voluerint:

in ūnā virtūte: ūnus bedeutet hier „einzig und allein/nur“

splendor, splendōris, m. : der Glanz

Nisi enim istae vestrae eximiae pulchraeque virtutes voluptatem efficerent, quis eas aut laudabiles aut expetendas arbitraretur?

eximius : großartig. Die Bezeichnung der virtutes als eximiae und pulchrae ist sarkastisch (bzw. ironisch) zu verstehen.

arbitrārī mit doppeltem Akkusativ:etwas halten für

Ut enim medicorum scientiam non ipsius artis, sed bonae valetudinis causa probamus, et gubernatoris ars, quia bene navigandi rationem habet, utilitate, non arte laudatur, sic sapientia, quae ars vivendi putanda est, non expeteretur, si nihil efficeret.

gubernātor, gubernātōris, m. : der Steuermann

ratiōnem habēre m. Gen.: Sorge für etwas tragen

expetere, expetō, expetīvī, expetītum : erstreben

Nunc expetitur, quod est tamquam artifex conquirendae et comparandae voluptatis.

nunc: nun aber; das Subjekt zu expetitur ist sapientia.

conquirere: erlangen

[De finibus 1,43]

Quam autem ego dicam voluptatem, iam videtis, ne invidia verbi labefactetur oratio mea.

quam: Übersetzen Sie das Pronomen hier mit „(das), was“.

invidia (mit Genitivus objiectivus): die Missgunst, die Abneigung gegenüber

labefactāre : in Misskredit bringen, in Verruf bringen.

Nam ignoratione rerum bonarum et malarum maxime hominum vita vexatur ob eumque errorem et voluptatibus maximis saepe privantur et durissimis animi doloribus torquentur.

Ergo sapientia est adhibenda, quae et terroribus cupiditatibusque detractis et omnium falsarum opinionum temeritate derepta se nobis certissimam  ducem praebeat ad voluptatem.

vexāre : beeinträchtigen, quälen

torquēre : quälen, martern. Das Subjekt zu torquentur ist animi.

dētrahere, dētrahō , dētrāxī, dētractum: entziehen, wegnehmen

temeritās, temeritātis, f.: die Unbesonnenheit

dēripere, dēripiō, dēripuī, dēreptum: entreißen. Von temeritate derepta sind die Genitive omnium falsarum opinionum abhängig.

sē praebēre (mit Akkusativ): sich anbieten (als etwas)

Anzahl der Wörter des Textauszugs: ca. 215 Wörter

Zum nächsten Abschnitt (De finibus 1, 43 - 45).