Cicero, De officiis 3, 82 – 88: Caesar als Beispiel eines Tyrannen (vereinfachte Version)
Cicero, De Officiis |
|---|
Über dieses Dokument
Zur Arbeit mit diesem Dokument*-Symbol: Zu jedem mit einem * gekennzeichneten Wort gibt es eine Übersetzungshilfe am rechten Rand. Erläuterung zu den Tabellensymbolen
Erläuterungen zum Satzbau: Klicken Sie auf diese Überschriften, um Fenster mit Übersetzungshilfen einzublenden. AcIs und andere satzwertige Konstruktionen werden durch blaue Schrift hervorgehoben. Fettdruck: Prädikate – Kursiv: von Prädikaten abhängige Infinitive Textbearbeitung und Anmerkungen: Markus Häberle |
|---|
[3, 82] Est ergo ulla res tanti* aut commodum* ullum tam expetendum, ut viri boni et splendorem* et nomen amittas? | tantī: so viel wert |
|---|---|
Quid est, quod afferre tantum* utilitas* ista, quae dicitur, possit, quantum* auferre, si boni viri nomen eripuerit*, fidem iustitiamque detraxerit*? | tantum - quantum: in solchem Maße – wie utilitas ista, quae dicitur: das, was man dabei als Nutzen bezeichnet |
Est ergo ulla res tanti aut commodum ullum tam expetendum, ut viri boni et splendorum et nomen amittas? (est ...expetendum: (Gerundiv, prädikativ, Übersetzung: müssen) Quid est, quod afferre tantum utilitas ista, quae dicitur, possit, quantum auferre [ergänze: possit], si boni viri nomen eripuerit, [et] fidem iustitiamque detraxerit? |
|---|
Quid enim interest*, utrum ex homine se convertat quis* in beluam* an hominis figurahominis figurā: unter der Maske/in der Gestalt eines Menschen immanitatem* gerat beluae*? | quid interest, utrum ... an.: welchen Unterschied macht es, ob ... oder ob quis steht hier für aliquis. Die Vorsilbe ali- fällt bei utrum ebenso weg wie z. B. bei si (Siehe: Grundwortschatz: Indefinitpronomina. bēlua, bēluae, f. immānitās, immānitātis, f. |
|---|
Quid enim interest, utrum ex homine se convertat quis in beluam an hominis figura immanitatem gerat beluae? |
|---|
Quid? Qui omnia recta et honesta neglegunt, dummodo* potentiam consequantur, nonne idem* faciunt, quod is, qui etiam socerum Utile ei videbatur plurimum posse alterius invidia*. Id quam iniustum in patriam et quam turpe esset, non videbat. | dummodō: solange nur idem ... quod: dasselbe, wie invidia, invidiae, f. |
|---|
Qui omnia recta et honesta neglegunt, dummodo potentiam consequantur, nonne idem faciunt, quod is, qui etiam socerum habere voluit eum, cuius ipse audacia potensesset? cuius ...: konjunktivischer Relativsatz, finaler Sinn. Audacia steht im Ablativ. Utile ei videbatur plurimum posse alterius invidia. Id quam iniustum in patriam et quam turpeesset, non videbat. Id quam … : Übersetzen Sie zuerst den Hauptsatz, d. h. fangen Sie so an: Er sah nicht, wie ungerecht .... |
|---|
Ipse autem socer in ore semper Graecos versus de PhoenissisPhoenissae, Phoenissārum: Trojanerinnen. Die „Phoenissen“ sind eine Tragödie des griechischen Schriftstellers Euripides; Fremdes Angebot: Wikipedia (öffnet in neuem Tab). habebat, quos dicam*, ut potero; incondite* fortasse, sed tamen, ut res possit intellegi: „Nam si violandum est ius regnandi gratia, violandum est; aliis rebus pietatem* colas.“ Capitalis* Eteocles vel potius Euripides, qui id unum, quod omnium sceleratissimum fuerit, exceperit. | quos dicam: dicere: wiedergeben incondite: etwas unbeholfen pietās, pietātis, f. capitālis (est): ... verdient die Todesstrafe excipere, excipiō, excēpī, exceptum |
|---|
Ipse autem socer in ore semper Graecos versus de Phoenissis habebat, quos dicam, ut potero; incondite fortasse, sed tamen, ut res possitintellegi: „Nam si violandum est ius regnandi gratia, [violandum est: Gerundiv, prädikativ; Übersetzung: müssen] violandum est; aliis rebus pietatem colas.“ Capitalis Eteocles vel potius Euripides, qui id unum, quod omnium sceleratissimumfuerit, exceperit. qui ... exceperit: konjunktivischer Relativsatz mit kausalem Nebensinn. |
|---|
Quid igitur minuta colligimus,
Ecce tibi, qui rex populi Romani dominusque omnium gentium esse concupiverit idque perfecerit. |
|---|
Hanc cupiditatem si honestam quis esse dicit, amensest; probat enim legum et libertatis interitum earumque oppressionem taetram Qui autem fateturhonestum non esse [AcI] in ea civitate, quae libera fuerit quaeque esse debeat, regnare, sed ei, qui id facere possit, esse utile, (Fortsetzung des AcI) qua hunc obiurgatione |
|---|
Potest enim, di immortales, cuiquam esse utile foedissimum et taeterrimum parricidium patriae, quamvis is, qui se eo obstrinxerit, ab oppressis civibus „parens“ nominetur? Honestate igitur dirigenda utilitas est (Gerundiv, prädikativ, Übersetzung: müssen), ut haec duo verbo inter se discrepare, |
|---|
Non habeo, ad volgi opinionem quae maior utilitas quam regnandi [Gerundium] essepossit; Von non habeo hängt ein indirekter Fragesatz ab, der mit quae eingeleitet wird. |
|---|
nihil contra inutilius ei, qui id iniuste consecutus sit, invenio, cum ad veritatem coepirevocare rationem. Possunt enim cuiquam esse utiles
|
|---|
„Multi iniqui* atque infideles* regno, pauci benivoli“ inquit Accius*. At cui regno? Quod a TantaloTantalus Tantalos und sein Sohn Pelops waren mythische Könige auf der Peloponnes. ( Fremdes Angebot: Wikipedia (öffnet in neuem Tab)) et Pelope proditum iure obtinebatur. | inīquus, inīqua, inīquum īnfidēlis, īnfidēlis, īnfidēle rēgnum, rēgnī, n. Accius: (römischer Dichter, ca. 170-90 v. Chr.) Quod a Tantalo ... obtinebatur: Der Herrschaft, welche von Tantalus und Pelops zu Recht ausgeübt wurde. |
|---|
„Multi iniqui atque infideles regno [sunt], pauci benivoli“ inquit Accius. Kasus von regno: Dativus commodi (des Vor- oder Nachteils), zu übersetzen mit „gegenüber“. At cui regno? Quod a Tantalo et Pelope proditum iure obtinebatur. |
|---|
Nam quanto plures ei regi iniqui et infideleserant, qui exercitu populi Romani populum ipsum Romanum oppressisset civitatemque non modo liberam, sed etiam gentibus imperantem servire sibi coegisset? |
|---|
Nonne tu censes hunc magnas conscientiae labes in animo habuisse et miserrima vulnera? (Vorzeitiger AcI) Cuius autem vita ipsi potest utilis esse, cum eius vitae ea condicio sit, ut, qui illam eripuerit, in maxima et gratia futurus sit et gloria? |
|---|
Quod si haec utilia non sunt, quae maxime utilia essevidentur, quia plenasunt dedecoris ac turpitudinis, satis persuasum essedebetnihil esse utile, quod non honestumsit. Der AcI hängt von persuasum est ab. |
|---|
[3, 86] Quamquam* id quidem cum saepe alias*, tum Pyrrhi belloPyrrhy bellum: der Krieg gegen Pyrrhus. Pyrrhus war der König von Epirus, der 280-275 v. Chr. in Süditalien gegen Rom kämpfte und trotz mehrer Siege aufgeben musste. a C. Fabricio consule iterum* et a senatu nostro iudicatum est*. | quamquam: dennoch aliās (Adv.): auch sonst, von anderen cōnsul iterum: zum zweiten Mal Consul iūdicāre: ein Urteil fällen. Ergänzen Sie: „so“. (Es ist so eingeschätzt worden) |
|---|
Quamquam id quidem cum saepe alias, tum Pyrrhi bello a C. Fabricio consule iterum et a senatu nostro iudicatum est. |
|---|
Cum enim rex Pyrrhus populo Romano bellum ultro intulisset perfuga ab eo venit in castra Fabricii. Cui perfuga ille haec est pollicitus: si praemium sibi proposuisset, se, sic clam ut venisset, in Pyrrhi castra rediturum et eum veneno necaturum esse. (Nachzeitiger AcI) Hunc Fabricius reducendum curavit (Gerundiv: dafür sorgen, dass) ad Pyrrhum idque eius factum laudatum a senatu est. |
|---|
Atqui si speciem utilitatis opinionemque quaerimus, magnum illud bellum perfuga unus et gravem adversarium imperii sustulisset, sed magnum dedecus et flagitium [fuisset], quicum laudis certamen fuisset, eum non virtute, sed scelere superatum [esse]. [AcI] Ordnen Sie: eum, quicum [mit dem] laudis certamen fuisset, non virtute ... |
|---|
[§ 3, 87 wurde ausgelassen] [88] Potest autem ulli imperio, quod gloria debet fultum* esse et benevolentia sociorum, utile esse odium et infamia*? |
|---|
Potest autem ulli imperio, quod gloriā debet fultum esse et benevolentiā sociorum, utile esse odium et infamia? |
|---|
