Sertorius und die weiße Hirschkuh (Gellius, Noctes Atticae 15, 22) - Original-Version
Hinweise zur Arbeit mit dem Dokument
Zum historischen Hintergrund des Themas
Text mit Vokabelangaben
[1] Sertorius, vir acer egregiusque dux, et utendi regendique exercitus peritus fuit. [2] Is in temporibus difficillimis et mentiebatur ad milites, si mendacium prodesset, et litteras compositas pro veris legebat et somnium simulabat et falsas religiones conferebat, si quid istae res eum apud militum animos adiutabant. | exercitus ist Akkusativ-Objekt zu regendi und utendi. litterae compōsitae: erfundene Briefe somnium falsae religiones cōnferre, cōnferō, contūlī, collātum |
|---|---|
[3] Illud adeo Sertorii nobile est: [4] Cerva alba eximiae pulchritudinis et vivacissimae celeritatis a Lusitano quodam ei dono data est. | adeō (Adverb): besonders nōbilis, nōbile cerva alba: die weiße Hirschkuh |
[5] Hanc sibi oblatam divinitus et instinctam Dianae numine conloqui secum monereque et docere, quae utilia factu essent, persuadere omnibus instituit ac, si quid durius videbatur, quod imperandum militibus foret, a cerva sese monitum praedicabat. | Er beschloss, alle Mitmenschen davon zu überzeugen, dass diese ihm von den Göttern dargeboten worden sei und dass sie, befeuert von der Gottheit der Diana, mit ihm spreche und ihn ermahne und ihm aufzeige, was zu tun nützlich sei. Und wenn er den Soldaten etwas befehlen musste, das ihm ziemlich hart vorkam, dann behauptete er, dass er von der Hirschkuh dazu ermahnt worden sei. |
| Id cum dixerat, universi tamquam si deo libentes parebant. | tamquam si: wie libentēs: gerne |
[6] Ea cerva quodam die, cum incursio esset hostium nuntiata, festinatione ac tumultu consternata in fugam se prorupit atque in palude proxima delituit et postea requisita perisse credita est. | festinātiō, festinātiōnis, f. cōnsternāre: aufregen, in Verwirrung bringen in fugam se prorupit: sie flüchtete palūs, palūdis, f. dēlitēscere, dēlitēscō, dēlituī requīrere, requīrō, requīsīvī, requīsītum perīre, pereō, periī, peritum credita est: Grammtikerläuterungen zum Nominativus cum Infinitivo (NcI) |
[7] Neque multis diebus post inventam esse cervam Sertorio nuntiatur. [8] Tum, qui nuntiaverat, iussit tacere ac, ne cui palam diceret, interminatus est praecepitque, ut eam postero die repente in eum locum, in quo ipse cum amicis esset, immitteret. | nē cui: dass er niemandem palam (Adverb): öffentlich tum qui: ergänze „tum eum, qui“ interminārī praecipere, praecipiō, praecēpī, praeceptum repente (Adverb): plötzlich |
Admissis deinde amicis postridie visum sibi esse ait in quiete cervam, quae perisset, ad se reverti et, ut prius consuerat, quod opus esset facto, praedicere. | postrīdiē (Adverb): am nächsten Tag quiēs, quiētis, f. cōnsuēscere, cōnsuēscō, cōnsuēvī/cōnsuī, cōnsuētum: sich angewöhnen; consuevisse: gewohnt sein. Die Form cōnsuerat ist Plusquamperfekt und mit dem Präteritum zu übersetzen (sie war gewohnt) opus est: es ist nötig (mit Objekt im Abl.). opus est facto: es ist nötig zu tun, man muss tun |
[9] Tum servo, quod imperaverat, significat, cerva emissa in cubiculum Sertorii introrupit, clamor factus et orta admiratio est. Eaque hominum barbarorum credulitas Sertorio in magnis rebus magno usui fuit | significare (mit Dativ-Objekt): (jemandem) ein Zeichen geben cubiculum: das Zimmer intrōrumpere, intrōrumpō, intrōrūpī, intrōruptum admīrātiō, admīrātiōnis, f. crēdulitās, crēdulitātis, f. ūsuī esse (mit Dativ): jemandem nützlich sein |
[10] Memoriae proditum est ex his nationibus, quae cum Sertorio faciebant, cum multis proeliis superatus esset, neminem umquam ab eo descivisse, quamquam id genus hominum esset mobilissimum. | memoriae proditum est: es ist überliefert facere cum: sich mit jemandem zusammenschließen dēscīscere, dēscīscō, dēscīvi, dēscītum: abtrünnig werden |