Cicero, De officiis 2, 52 – 59: Über die richtige Wohltätigkeit
Cicero, De Officiis 2, 52 – 59: Über die richtige Wohltätigkeit |
|---|
[2, 52] … [Nunc] de beneficentia ac de liberalitate dicendum est, cuius est ratio duplex. Nam aut operā benigne fit indigentibus aut pecuniā. Facilior est haec posterior locupleti praesertim, sed illa lautior ac splendidior et viro forti claroque dignior. | dicendum est: Gerundiv-Konstruktion opera, operae, f. lautus, lauta, lautum dignus (würdig) steht mit dem Ablativ; im Deutschen Genitiv. Hoc est sapientis dignum: Das ist eines Weisen würdig. |
|---|---|
Quamquam enim in utroque inest gratificandi liberalis voluntas, tamen altera ex arca, altera ex virtute depromitur, largitioque, quae fit ex re familiari, fontem ipsum benignitatis exhaurit. | uterque, utraque, utrumque: beide (genau übersetzt: jeder von beiden) grātificārī, grātificor, grātificātus/grātificāta sum līberālis, līberāle arca, arcae, f. dēpromere, dēprōmō, dēprōmpsī, dēprōmptum largitiō, largitiōnis, f. rēs familiāris, reī familiāris, f.: der Privatbesitz exhaurīre, exhauriō, exhausī, exhaustum |
Ita benignitate benignitas tollitur. Quo hac in plures usus sis, eo minus in multos uti possis. | quo (+ Komparativ) … eo (+ Komparativ): je … desto |
… Praeclare in epistula quadam AlexandrumAlexander der Große und sein VaterAlexander/Philippus: der makedonische König Philipp und sein Sohn Alexander (der Große). Wikipedia: Fremdes Angebot: Alexander der Große (öffnet in neuem Tab) – Fremdes Angebot: Philipp II. (Makedonien) (öffnet in neuem Tab) filium Philippus accusat, quod largitione benivolentiam Macedonum consectetur: „Quae te, malum!“ inquit, „ratio in istam spem induxit, ut eos tibi fideles putares fore, quos pecunia corrupisses? | Alexander/Philippus: der makedonische König Philipp und sein Sohn Alexander (der Große) Macedonēs, Macedonum cōnsectārī, cōnsector, cōnsectātus/cōnsectāta sum von putares hängt ein AcI ab; der Infinitiv lautet fore (=futūrōs esse). Bestimmen Sie das Zeitverhältnis des AcI sorgfältig. Beachten Sie, dass von sperare in der Regel ein AcI der Nachzeitigkeit abhängt. |
An tu id agis, ut Macedones non te regem suum, sed ministrum et praebitorem sperent fore?“ | |
Bene „ministrum et praebitorem“, quia sordidum regi, melius etiam, quod largitionem „corruptelam“ dixit esse; fit enim deterior, qui accipit, atque ad idem semper expectandum paratior. | bene: ergänze dixit sordidum |
[2, 54] Hoc ille filio, sed praeceptum putemus omnibus. Quam ob rem id quidem non dubium est, quin illa benignitas, quae constet ex opera et industria, et honestior sit et latius pateat et possit prodesse pluribus. | filio: ergänze dixit quīn: die Subjunktion quīn (Grundwortschatz) hängt von Ausdrücken des Zweifelns ab; hier von non dubium est. Übersetzung: dass constāre ex … patēre, pateō, patuī |
Nonnumquam tamen est largiendum nec hoc benignitatis genus omnino repudiandum est et saepe idoneis hominibus indigentibus de re familiari impertiendum, sed diligenter atque moderate. | |
| patrimōnium, patrimōniī, n. incōnsultē largirī: unbedacht spenden |
Quid autem est stultius quam, quod libenter facias, curare ut id diutius facere non possis? | Der Nebensatz quod libenter facias hängt von id ab. Daher fällt die Übersetzung leichter, wenn Sie diesen Nebensatz direkt nach dem Pronomen id stellen („dasjenige, was“). |
Atque etiam sequuntur largitionem rapinae. Cum enim dando egere coeperunt, alienis bonis manus afferre coguntur. | rapīnae, rapīnārum, f. (Pluralwort coeperunt: Wählen Sie als Subjekt „man“ statt „sie“. |
Ita, cum benivolentiae comparandae causa benefici esse velint, non tanta studia assequuntur eorum, quibus dederunt, quanta odia eorum, quibus ademerunt. | Beachten Sie, dass assequi mit einem Akkusativ-Objekt steht. studium bedeutet in De officiis oft (so auch hier) „Sympathie“. |
Intellego in nostra civitate inveterasse iam bonis temporibus, ut splendor aedilitatum ab optimis viris postuletur. | inveterāscere, inveterāscō, inveterāvī (kein PPP.) aedīlitās, aedīlitātis, f. |
|---|---|
Itaque etP. CrassusP. Crassus DivesDer Poilitiker und Feldherr P. Licinius Crassus trug den Beinamen Dives (der Reiche). Siehe den Artikel der Fremdes Angebot: Wikipedia (öffnet in neuem Tab). cum cognomine dives tum copiis functus est aedilicio maximo munere, et paulo postL. CrassusLucius Licinius Crassus, der Lehrer CicerosLucius Licinius Crassus war einer der Lehrer Ciceros. Er führte sein Ädilenamt mit Quintus Mucius. Zu L. Licinius Crassus siehe den Artikel der Fremdes Angebot: Wikipedia (öffnet in neuem Tab). cum omnium hominum moderatissimo Q. Mucio magnificentissima aedilitate functus est, deindeC. Claudius App. f.ClaudiusC. Claudius App. f. = Caius Claudius Appii filius = Caius Claudius Pulcher, Konsul im Jahr 92 v. Chr. und Ädil im Jahr 99 v. Chr. (Vgl. Der Kleine Pauly: Claudius Nr. 32)., multi post, Luculli, Hortensius, Silanus; | dīves, dīvitis fungī, fungor, functus/functa sum Hortensius/Silanus: römische Politiker und Amtsträger; Luculli: die Brüder Lucullus |
omnes autem P. Lentulus me consule vicit superiores; hunc est Scaurus imitatus; magnificentissima vero nostri Pompei munera secundo consulatu; in quibus omnibus, quid mihi placeat, vides. | in quibus omnibus quid …: Beginnen Sie beim Übersetzen mit quid, d. h. mit dem Fragepronomen des indirekten Fragesatzes. Quibus ist relativischer Satzanschluss. |
[2, 59] Causa igitur largitionis est, siaut necesse est aut utile. In his autem ipsis mediocritatis regula optima est. | mediocritās, mediocritātis, f. |
